Thị trường hàng không nội địa “cạnh tranh” hay “độc quyền”

Tính cạnh tranh trên thị trường hàng không nội địa sẽ giảm mạnh sau khi Vietnam Airlines (VNA) trở thành cổ đông lớn nhất của Jetstar Pacific (JPA) với tỷ lệ nắm giữ cổ phần 69,93 %, đồng nghĩa với việc thay đổi cơ bản cục diện thị trường hàng không nội địa.

 

Từ góc độ nhà quản lý, Cục Hàng không Việt Nam đánh giá: Về cơ bản, JPA vẫn được coi là hãng hàng không độc lập với VNA dựa trên hai cơ sở: Quyền và nghĩa vụ của cổ đông Nhà nước tại JPA được chuyển giao nguyên trạng từ Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) sang VNA và sự khác nhau về đối tượng khách hàng, mô hình và phương thức hoạt động giữa VNA và JPA. Hơn nữa, JPA là hãng hàng không có vốn nước ngoài, nhà đầu tư Qantas nắm 27% cổ phần (sắp tới tăng lên 30%) có quyền phủ quyết ở mức độ nhất định nên sẽ khó xảy ra tình trạng JPA là một “VNA con”.

 

Đối với VNA, việc nắm giữ cổ phần chi phối tại JPA cũng có thể xem là bước chuẩn bị để xây dựng hãng hàng không quốc gia thành một tập đoàn kinh tế mạnh, khai thác cả hai mô hình hàng không truyền thống và hàng không giá rẻ.

 

Còn về phía JPA sẽ có điều kiện tiếp cận các cơ sở hạ tầng kỹ thuật, bảo dưỡng máy bay, đào tạo nhân lực, chia sẻ hệ thống thương mại và cơ sở khách hàng của VNA. Điều này sẽ giúp JPA cắt giảm đáng kể chi phí hoạt động, tăng doanh thu, lành mạnh hóa tình hình tài chính, đưa ra định hướng phát triển lâu dài.

 

Nhưng ở góc độ chuyên môn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương Nguyễn Đình Cung cho rằng: Việc sắp xếp theo hướng này sẽ đặt JPA vào vị thế không còn là đối thủ của VNA. Tính cạnh tranh giữa hai hãng hàng không giảm mạnh. VNA trở thành người chi phối, các quyết định của JPA sẽ phải phụ thuộc vào VNA. Điều này kéo theo rất nhiều thay đổi trên thị trường hàng không nội địa và ngay trong công tác hoạch định chính sách của cơ quan quản lý.

 

Một chuyên gia trong ngành hàng không cho rằng: VNA và JPA không còn là đối thủ của nhau nhưng các hãng hàng không VietJet Air và Air Mekong sẽ phải cạnh tranh khốc liệt hơn khi đối mặt với “người khổng lồ” được hợp sức bởi hai hãng hàng không lớn nhất VNA và JPA.

 

Theo một chuyên gia kinh tế, dự báo sắp tới, Cục Quản lý cạnh tranh sẽ có rất nhiều việc phải làm ở một thị trường hàng không vừa được tăng tính độc quyền.

 

Hoàng Phương Thảo (Tổng hợp theo nguồn Internet